POUBELLE
Inmiddels is het een bekende naam geworden. In ieder geval bij WG KUNST. Maar ook wel daarbuiten. In Duitsland en Denemarken bijvoorbeeld, daar zijn ze ook geweest, de kunstenaars van POUBELLE. En telkens komt er wel een nieuw lid bij. Er zijn inmiddels al 30 kunstenaars die hebben meegedaan. Ik ben benieuwd wat ik deze keer te zien krijg aan rommel die veranderd is in kunst. Wanneer ik op de dag voor de opening om 2 uur de galerie binnen ga zie ik tot mijn verbazing nog slechts een enkel werk hangen. Ik ga maar even in de belendende horeca een koffie drinken. Als ik om half 4 weer terugkeer is de galerie tot mijn verbazing bijna helemaal ingericht. De kunstenaars zijn ook allemaal aanwezig. Ik ga hen bevragen over deze ongewone, maar toch zo succesvolle expositie.
De “kunst van afval” expositie bestaat al een aantal jaren. Ooit begonnen als experiment is het door de jaren heen een succesformule geworden. Als ik om me heen kijk zie ik een gevarieerd aanbod van kunst wat door de jaren heen alleen maar sterker en overtuigender is geworden. Alsof pas nu de kunst die uit weggeworpen materiaal is voortgekomen eindelijk mag bestaan en in schoonheid is veranderd. Want dat is wat je hier ziet. Een en al schoonheid door de zaal heen. Uit afval tot leven gewekt. Goed verdeeld over de zaal en op een juiste plek ten toon gesteld. Ik ben verbaasd. Als ik om me heen kijk zie ik een volwassen verzameling van uiterst boeiende kunst. Geen onevenwichtigheden of wisselingen in kwaliteit maar al de kunst op een vergelijkbaar niveau. Een volwassen niveau.
Ik loop door de zaal en ga van een eerste totaalindruk over het geheel naar de afzonderlijke kunstwerken waar het uiteindelijk om gaat. Direct na binnenkomst zie ik rechts aan de wand ruwe stukken hout, zo nu en dan bekleed met wat oude pluche. Het verbazingwekkende is echter dat je de objecten aan de wand niet als oud en vergaan beleefd. Integendeel. Het is alsof de witte wand er omheen zorgt voor de rust die nodig is om deze bejaarde objecten, getekend door de tijd, tot hun recht te laten komen. Ze lijken veel sprekender te getuigen van een doorwrocht en rijk bestaan wanneer ze de ruimte krijgen. En veranderen in schoonheid.
Ik zie oude resten hout, stukken van een plank, getuigend van een doorleefd verleden.
Hier en daar zijn het ensembles geworden van een kussen op hout. Ook vormen de samengevoegde houten onderdelen zich tot een kunstzinnig samenspel waarin de hand van de kunstenaar zichtbaar wordt.
In het midden van de zaal staan er objecten maar dat is zo saai verwoord. Het is veel meer dan dat. Je ziet er dieren in. Of een prachtige assemblage van roestige stangen wat op een dier gaat lijken. Een houten beeld is van de hand van een nieuw lid van de groep kunstenaars. Hij maakt van rechte stukken hout dieren die op een hert of een krokodil lijken. Maar het bijzondere is de wijze waarop hij de stukken bijeenvoegt. Met aaneengesmolten plastic die nog uit de voegen steekt geeft hij er een speels en kunstzinnig uiterlijk aan. De houten onderdelen zijn hier en daar geschaafd waardoor er een nieuw uiterlijk aan geven wordt. Ze lijken te leven. In de zaal zie je nog onderdelen hangen in diezelfde constructie en die van dezelfde kunstenaar zijn.
Ik draai me om en zie een wand met objecten. Wat een naar woord is object eigenlijk. Je zegt er niets mee. De verbeeldingen zijn zoveel levendiger dan in het woord object doorklinkt. Aan de wand hangen wezens zou je willen zeggen. Ze leven een beetje ook al zijn ze van hout. Maar de wijze van bij elkaar verbonden zijn laat iets levendigs zien. Bijeen gebonden met een touwtje wordt het opeens een kinderlijk samen zijn. Zeker als je die moeder ernaast in ogenschouw neemt. Levensgroot. Op dezelfde wijze aaneengebonden met waardeloos materiaal maar door haar formaat ogend als een moeder. Van een moederlijke zorg voor haar kinderen aan de wand vervuld. Natuurlijk gaat het hier over wat die oude stukken hout uit lijken te drukken. Zo suggestief is het koppeltje kinderen en moeder.
Ik loop naar een stuk wand waar panelen aan hangen. Platte stukken hout waarop geschilderd is. Of misschien is dat niet het goede woord. Het lijkt eerder geschuurd. Wanneer ik de kunstenaar spreek blijkt dat ook te kloppen. Het zijn de vellen schuurpapier waarmee geschuurd is. De korrel is er allang van af. Je ziet het leven van gebruikt schuurpapier en hoe mooi kan dat zijn. Er hangen wel een stuk of tien vellen en allemaal variëren ze in uiterlijk. Als een afdruk van hun vorige leven waarin ze zijn gebruikt om te schuren. In alle bescheidenheid tot stand gekomen. Niet eens als een uitgekozen voorstelling maar gebruikt als een hulpmiddel en kijk nu eens hoe mooi het resultaat kan zijn. Afgedankt maar van een verborgen schoonheid. Je moet er alleen wel oog voor hebben. Schoonheid kan liggen in iets wat je meestal over het hoofd ziet.
Ik loop maar weer verder in de zaal. Aan de tussenwand hangen er planken die ook veel ouderdom laten zien. Ze lijken er niet toe te doen. Van generlei waarde. Toevallig zijn ze bijeengevoegd. Maar bij nader inzien lees je hier en daar woorden die erop staan afgebeeld. Ernaast hangen vellen papier. Vellen waarop ook hier en daar woorden staan afgebeeld. Als bij toeval zo lijkt het maar niets is minder waar. De kunstenaar arrangeert een samenspel tussen voorwerp en tekst. Al is het soms maar een woord. Ogenschijnlijk toevallig, zoals alles in de ouderdom toevallig lijkt te zijn maar hier niet. De kunstenaar zet ons op een klein zelf onderzoekje. Associaties, opgeroepen door dat ene woord of die ene zin.
Naast of vlakbij het houten dier staat nog een beest maar dat is van metaal. Roestige en gebogen stangen. In de verte een familielid van zijn houten buurman. Maar veel ouder zo lijkt het. De voorbije jaren die zijn gaan tellen maar in deze zaal getuigend van een rijk verleden waarin de zeggingskracht nog volledig intact is.
Ik kom bij een wand die vol is gehangen met samengestelde objecten. Samenvoegingen van meerdere materialen hetgeen een levendig beeld oproept ook al zie je de gebruiksfunctie er totaal niet meer aan af. Eerlijk gezegd is dat juist de kracht van deze wand en van deze hele expositie. Wonderlijke samenvoegingen van allerlei soorten waardeloos materiaal die bijeengevoegd zijn om in hun bizarre samenstelling tot kunst te worden. Want als je de onderdelen herkent besef je dat ze niets met elkaar te maken hebben en ons daardoor een onverwachte verrassing bezorgen. Onderdelen die nog nooit tot een samenspel bijeengebracht zijn. Je blijft ernaar kijken en je verbazen over de wonderlijke samenleving die ze hebben gekregen. Die ons ontregelt, gewend als we zijn aan het bekende samenzijn van gebruiks- voorwerpen.
Verderop in de zaal zie ik ook nog ruimtelijk werk. Een futuristisch ogende samenstelling van metalen onderdelen die van oorsprong onderdeel hebben uitgemaakt van een fiets, maar nu in een geheel nieuw jasje tot een ruimtelijk geheel zijn omgevormd. Met een uitloper die in de lucht zweeft en heen en weer beweegt. Afgedankte onderdelen van een fiets maar nu ogend als het prototype voor een beeldhouwwerk op een groot plein. Waar de ruimtelijkheid van het werk goed tot zijn recht komt.
Schoonheid ontstaat in de aandacht die we aan iets geven. En daar helpt ruimte bij. Ruimte eromheen. Zodat we goed zien waar schoonheid in schuilt.
Kees Hordijk
Deelnemende kunstenaars: Akmar, Mirjam Berloth, Jane Callaghan, Martin de Jong, Jef Nollet, Lisbeth Parisius, HF van Steensel.
Geef een reactie